Gepubliceerd op 9 april 2026 in “Uit de regio”.

Lezing over Kwintelooijen in Stadsmuseum Rhenen

Biologen Dick Verkaar en Han Runhaar vertellen op boeiende wijze over de diepere lagen van Kwintelooijen. Het zijn verborgen verhalen over oude landschappen, uitgestorven dieren en vroege mensen. Tevens kunt u speciaal voor deze gelegenheid hun boeken: De diepere lagen van Kwintelooijen en Kwintelooijen natuurlijk kopen en laten signeren. Op zaterdag 25 april van 15.00 tot 17.00 uur in Stadsmuseum Rhenen.

Bioloog Dick Verkaar vertelt over de zandgroeve Kwintelooijen die verzamelaars en wetenschappers tussen 1955 en 1991 de mogelijkheid bood om er spectaculaire ontdekkingen te doen! Hoe ingewikkeld het soms ook was om de ontwikkeling van de bodemopbouw helemaal te begrijpen en hoe groot de controverses tussen wetenschappers en sommige verzamelaars ook waren; toch deden zij er veel nieuwe inzichten op over hoe het landschap de laatste half miljoen jaren veranderde. De vondsten leidden ook tot een kentering in het paleontologisch onderzoek naar fossielen van zoogdieren in ons land. Voor het archeologisch onderzoek betekende het de ontdekking van de “Rhenen Industrie”. Die ging over vuurstenen gereedschappen die wezen op de vroegste menselijke aanwezigheid in ons land. In deze voordracht neemt hij u graag mee in een aantal van de vele kostelijke verhalen die vanuit deze groeve voor het voetlicht zijn getreden.

Bioloog Han Runhaar neemt u mee naar de jaren ’90 van de vorige eeuw, toen de afgraving eindigde en het gebied werd heringericht als recreatie- en natuurgebied. Het gebied kwam in beheer van het Recreatieschap Utrechtse Heuvelrug. Het natuurgedeelte werd aanvankelijk niet beheerd, maar omdat het steeds meer dicht begon te groeien werd het vanaf 2000 begraasd door Schotse hooglanders. In 2010 kwam een einde aan de runderbegrazing. Vanwege de economische crisis dreigde het recreatieschap te worden opgeheven, en werd het beheer van Kwintelooijen beperkt tot de meest noodzakelijke werkzaamheden. Dat was aanleiding voor de Stichting Werkgroep Milieubeheer Rhenen (WMR) en het Instituut voor Natuureducatie (IVN) Veenendaal om de Natuurwerkgroep Kwintelooijen op te richten, met als doel om tenminste een deel van de grasland- en heidegebieden te sparen. In 2018 werd het recreatieschap daadwerkelijk opgeheven en werd het beheer van Kwintelooijen overgedragen aan de gemeente Rhenen. Er werd een nieuw veeraster aangelegd zodat de begrazing met runderen, in dit geval Herefords koeien, kon worden hervat.

Mede door de inzet van de natuurwerkgroep is het gebied uitzonderlijk rijk aan plant- en diersoorten. Bij de laatste inventarisatieronde werden in het gebied 100 kwetsbare en bedreigde Rode Lijst-soorten aangetroffen. Een bedreiging voor de biodiversiteit is de klimaatverandering. De afwisseling in de afgelopen periode van extreem droge en van extreem natte omstandigheden maakt het voor sommige soorten waarschijnlijk moeilijk om zich te kunnen handhaven. Bij de volgende inventarisatie die is gepland in 2027 zullen we te weten komen of deze extreme klimaatomstandigheden inderdaad hebben geleid tot een afname van het aantal soorten in het gebied.

Signeren boeken

Speciaal ter gelegenheid van deze lezing kan er voor en na afloop van de lezing een boek van de auteurs over Kwintelooijen gekocht worden die de auteurs graag voor u signeren.

Het gaat om de titels:

1. De diepere lagen van Kwintelooijen, achtergronden en getuigenissen.
2. Kwintelooijen natuurlijk.

Wilt u deelnemen aan deze lezing over Kwintelooijen in Stadsmuseum Rhenen?

Het vindt plaats op zaterdag 25 april van 15.00 tot 17.00 uur. Inloop vanaf 14.45 uur. Kosten lezing: € 9,50 incl. koffie en koekje/ Excl. entree vaste museumpresentatie Schatten € 9,50 waar een aantal vondsten uit Kwintelooijen tentoongesteld zijn.

Boek uw ticket op:  https://stadsmuseum-rhenen.weticket.io/lezing-kwintelooijen